Gương giáo viên tiêu biểu

Cô Dương Thị Liên

CHIA SẺ CÙNG THẦY CÔ

Dương Thị Liên

Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh Lai Châu

Tổ 5 – Phường Quyết Tiến, Thành phố Lai Châu – Lai Châu

 

Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Sóc Sơn ngoại thành Hà Nội, tôi cứ tưởng đây sẽ là nơi tôi sẽ gắn bó, xây dựng sự nghiệp suốt đời nhưng cái duyên lại đưa tôi đến với Lai Châu – nơi địa đầu tổ quốc, xa xôi lắm nhưng cũng thân thiết lắm. Lập gia đình tại Lai Châu với người chồng là cán bộ công chức nhà nước, một cô công chúa nhỏ ngoan ngoãn đáng yêu, tôi có lẽ là người hạnh phúc nhất, nhưng hạnh phúc hơn nữa khi tôi có một đàn con đến mấy chục đứa. Chúng nó đặc biệt lắm, đứa thì không nghe được, đứa lại chậm hiểu, đứa thì đi lại khó khăn... nhưng đứa nào cũng ngoan ngoãn, nghe lời và luôn cố gắng học tập. Người ta nói:

“Có một nghề bụi phấn bám đầy tay

Người ta bảo là nghề trong sạch nhất

Có một nghề không trồng cây vào đất

Lại nở cho đời muôn vạn hoa thơm...”

Đọc đến đây chắc các bạn cũng đã nghĩ ra tôi là một giáo viên? Vâng – tôi là một cô giáo dạy trẻ em khuyết tật. Ngay từ thuở còn là cô học trò học lớp 12, nhà trường mời các bạn khuyết tật đến biểu diễn văn nghệ, tôi đã cảm phục rơi nước mắt vì các bạn ấy, lúc đó tôi đã mơ ước sau này được trở thành một cô giáo dạy trẻ em khuyết tật. Và ngay sau đó, tôi đã nhanh chóng đăng kí thi vào khoa giáo dục đặc biệt, sau bao nhiêu năm miệt mài học tập và rèn luyện, tôi đã thực hiện được ước mơ của mình, được làm một cô giáo dạy trẻ khuyết tật tại Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh Lai Châu.

Như các bạn cũng biết, tỉnh Lai Châu là một tỉnh nghèo của đất nước ta. Cái nghèo nó ảnh hưởng đến mọi mặt trong cuộc sống nơi đây và không ngoại trừ nên giáo dục trẻ khuyết tật. Mới được thành lập từ năm 2010 đến nay, sự nghiệp giáo dục trẻ khuyết tật nơi đây gặp đầy rẫy những khó khăn:

Đầu tiên phải kể đến cơ sở vật chất: Trung tâm đã cố gắng để xin tài trợ xây được 4 lớp học, đồ dùng học tập cũng được Trung tâm mua nhưng cũng chỉ đáp ứng cơ bản đồ dùng: bút, sách, vở. Tuy vậy dạy trẻ khuyết tật cần nhiều đồ dùng trực quan, và đồ dùng thật nên Trung tâm không đủ kinh phí để đáp ứng được, vậy nên đồ dùng dạy học hầu hết là giáo viên tự làm, tự sáng tạo để phù hợp với bài dạy của mình.

Mọi người thường để cao: giáo dục trẻ khuyết tật phải rất cần sự phối hợp của phụ huynh và giáo viên. Nhưng đấy là ở chỗ các bạn, còn chỗ chúng tôi, các trẻ hầu hết đều là con em người dân tộc thiểu số, họ không biết đến từ “giáo dục đặc biệt”. Nếu mọi người có hỏi con cháu của họ học có tiến bộ không? Họ sẽ nói luôn là “không biết đâu”. Họ mang con đến Trung tâm học với tiêu chí “con tao có ăn, có mặc đầy đủ, có tiền mang về càng tốt”, ngoài ra vấn đề khác không biết. Trách họ thế nào đây khi cuộc sống của họ cái nghèo nó cứ bám theo, cơm không đủ ăn, quần áo không có để mặc, họ không lo nổi cho con mà lại đẻ nhiều con, huống chi những đứa con đấy còn không lành lặn, không chăn được con trâu giúp bố mẹ... chỉ cần có chỗ nuôi nó tốt hơn thì nghĩ ngợi gì nhiều, còn cái học hành, “cô giáo cho nó biết được cái chữ thì tốt cho nó thôi”. Vậy nên các cô giáo dạy được những kiến thức, kỹ năng gì thì sau hơn hai tháng nghỉ hè gần như rơi vãi gần hết.

Khó khăn không thể không nói tới là về phía trẻ (trình độ ban đầu của trẻ, kỹ năng của trẻ, tuổi bắt đầu can thiệp, tổng số trẻ...): Khi đến với Trung tâm các trẻ khiếm thính mặc dù được phát hiện từ nhỏ nhưng phải đến 7 – 8 tuổi họ mới đưa con vào, có gia đình còn vận động mãi mới cho con học vì ở nhà trẻ này còn giúp đỡ việc nhà giúp gia đình, 100% trẻ điếc ở đây không có thiết bị hỗ trợ nghe và chưa bao giờ được đo thính lực, rất tiếc cho những bé này, đặc biệt là những trẻ điếc mức nhẹ (chỉ cần một bộ tai nghe có thể thay đổi cả cuộc đời của cháu); còn đối với trẻ chậm phát triển trí tuệ (CPTTT) khi các cháu học đến lớp 3, 4 hay thậm chí có cháu học đến lớp 7, 8 mà không biết chữ nào thì gia đình mới đưa vào Trung tâm... Vậy nên rất khó khăn cho chúng tôi khi bắt đầu can thiệp dạy trẻ. Có trẻ 14 tuổi mới học kỹ năng cầm bút, có trẻ đến Trung tâm chưa biết đánh răng như thế nào, không biết đi vệ sinh trong bồn cầu, không hiểu tiếng phổ thông,... Rất nhiều khó khăn chồng chất, có thời điểm 1 cô dạy 18 trẻ một lớp nên có lúc thật sự không biết là chúng tôi có dạy hiệu quả đến mức nào nữa.

Những khó khăn từ thiên tai lũ lụt, sạt lở... cũng ảnh hưởng rất lớn đến các trẻ khuyết tật nơi đây. Đó là khó khăn sâu xa dẫn đến nghèo đói và nhận thức của các bậc phụ huynh và các trẻ. Tuy vậy không thể không nhắc đến khó khăn từ phía giáo viên chúng tôi: Mặc dù được đào tạo đúng chuyên môn chuyên ngành giáo dục trẻ khuyết tật nhưng những kiến thức tôi áp dụng được không hề nhiều, có nhiều phương pháp nhưng điều kiện nơi đây chưa phù hợp để áp dụng, cũng đã đề nghị để được đi tập huấn nâng cao chuyên môn nhưng do kinh phí Trung tâm còn hạn hẹp, không đủ giáo viên dạy thế khi đi học,... nên chúng tôi rất ít khi được đi tập huấn, đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn.Vậy nên khi dạy trẻ, ngoài kiến thức vốn có, đôi khi làm bạn với anh “Google” để giải quyết khó khăn; có lúc lại học lỏm mấy đứa bạn giáo viên tỉnh khác... nhưng không có bài bản, không có trình tự... đôi khi còn hiểu sai dẫn đến hại các con lại là người “Bị thí nghiệm”. Cái chính vẫn là kinh nghiệm dạy bao nhiêu năm. Khó khăn lớn nhất của tôi cũng chính là vượt qua được chính mình: có những lúc bế tắc, cô trò học không hiệu quả, những lúc không thể hiểu được ý nghĩ, hành vi của trẻ... những lúc strees đó chỉ muốn bỏ nghề, buông xuôi, nhưng những ánh mắt ngây thơ, những tiếng cười đùa giòn tan của các bạn ý mặc dù vừa bị cô mắng lại thức tỉnh một cô giáo như tôi, tự nhủ “bình tĩnh lại sẽ có cách giải quyết...”. Thế là cô – trò lại dắt tay nhau qua những khó khăn.

Khó khăn thì còn nhiều nhưng trong khó khăn lại thấy mình nghị lực hơn, trò nghị lực hơn – đấy có lẽ cũng chính là thuận lợi. Cô trò luôn nắm tay nhau cùng cố gắng nên có những bạn cũng đã đọc được cái chữ sau hai năm học tập, có bạn ra học được trường học phổ thông bên ngoài và được các cô giáo khen rất cố gắng, có bạn tiến bộ nhiều trong các kỹ năng, có bạn đã thành thợ cắt tóc rất chuyên nghiệp sau khi học hết lớp 5, còn có những bạn đã lập gia đình và quay lại mời các cô và biết cảm ơn các cô,... còn niềm vui nào to lớn hơn, nguồn động viên nào lớn hơn khi các con của mình phát triển. Thuận lợi ở đây không thể không nhắc đến Trung tâm: Giáo dục trẻ khuyết tật là một nhiệm vụ nhỏ của Trung tâm nhưng các cán bộ nơi đây luôn đoàn kết giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để các giáo viên làm tốt nhiệm vụ của mình nhất là ban giám đốc, chỉ cần một cử chỉ ân cần hỏi han của anh Giám đốc đến các cô: “Các em làm có quá sức không? Cố gắng nhé! Thôi thì các em cố gắng vì các cháu, các cháu đã thiệt thòi nhiều rồi!...; đôi khi là cái quan tâm bằng vật chất nhỏ: ngày 8/3 các anh chị đặc biệt có mấy đóa hoa đẹp tặng riêng các em – hoa này là hoa đẹp nhất Lai Châu các anh chị mới tặng nhé!... Ngày 20/11 là ngày của các em nhưng Trung tâm không có gì, anh chị chuẩn bị mấy bông hoa đẹp để tặng các cô giáo thôi, mong các em cố gắng hơn nữa...” Rồi các bác Lãnh đạo Tỉnh, lãnh đạo Sở cũng rất quan tâm, thường xuyên đến thăm và tặng quà động viên các cô giáo và các cháu nhân dịp tết thiếu nhi hay tết Trung thu, tết Âm lịch. Mặc dù kinh phí của tỉnh còn hạn hẹp nhưng nền giáo dục trẻ khuyết tật luôn được các bác ưu tiên. Nhiều khi giáo viên như chúng tôi không cần quà to quà nhỏ chỉ cần một lời động viên nhỏ đã tiếp thêm sức mạnh lớn để vượt qua khó khăn rồi. Thật vậy đấy, có những khi phụ huynh đến đón con về và đưa con lên lại cho cô ít quà của nhà: 2 cái bánh, rồi thì có phụ huynh đùm kỹ lắm – mở ra là 3 quả trứng gà (không có để ăn nhưng dành để biếu cô). Ấm lòng lắm, chỉ cần như vậy – nơi đây đã chính thức là quê hương thứ hai của tôi từ bao giờ.

Với tôi, cũng như suy nghĩ của mọi người, nghề giáo luôn là một nghề cao quý. “Nghề giáo đặc biệt” này có lẽ sẽ được quan tâm hơn chút vì nó còn non trẻ, còn nhiều mảnh ghép cần được hoàn thiện. Nghề dạy trẻ đặc biệt này là một nghề vinh quang, do đó để trở thành một người thầy giáo chân chính, tôi cũng như đồng nghiệp của mình luôn phải lao động thật nghiêm túc, không ngừng học tập nâng cao trình độ của mình và phải luôn luôn tu dưỡng đạo đức. Nghề dạy học đòi hỏi người đứng trên bục giảng phải có bản lĩnh, biết chịu đựng và vượt qua khó khăn trước mắt, đem hết sức mình cống hiến cho những thế hệ tương lai đặc biệt của đất nước. Một nghề nghiệp mà cho dù hoàn cảnh, cuộc sống chung có khó khăn hay cuộc đời riêng nhiều trắc trở, cũng chẳng ai cho phép mình được u sầu, bất mãn trước học trò. Dù bao tháng năm miệt mài trên từng trang giáo án nhưng chúng tôi vẫn tự hào, lạc quan, luôn có niềm tin yêu vào cuộc sống , vào nghề giáo này.

Các giáo viên tiêu biểu khác

Cô Hoàng Thị Huyên
Thầy Võ Duy Quang
Cô Nguyễn Thị Diệu Hằng
Cô Nguyễn Thị Hòa
Thầy Nguyễn Thái Dương